Specificaties R12
- Bouwjaren
- 1935–1942
- Cilinderinhoud
- 745 cc
- Vermogen
- 18–20 pk
- Motor
- Tweecilinder boxer, zijkleppen
Niet verwarren met de moderne R12 (2024).
Vermogen volgens fabrieksopgave; per markt en bouwjaar kan dit afwijken.
Marktwaarde R12
Vraagprijzen van complete motoren op Marktplaats en Kleinanzeigen, automatisch verzameld en ververst (stand 5 oktober 2026). Vraagprijs is geen verkoopprijs; staat en historie maken het verschil. Alle modellen vergelijken.
Geschiedenis van de R12
Let op: deze pagina gaat over de vooroorlogse R12. De BMW R12 uit 2024 is een ander model uit de Heritage-lijn en heeft alleen de naam gemeen. Zie BMW Heritage als je die zoekt.
De R12 werd op 14 februari 1935 gepresenteerd op de autotentoonstelling in Berlijn, samen met de sportieve R17. Beide kregen als eerste motorfietsen in serieproductie een hydraulisch (met olie) gedempte telescoopvork. De claim is die van de fabrikant en van Wikipedia. Het idee gaat terug op het R 7-concept van Alfred Böning uit 1934.
De R12 groeide uit tot het meestgebouwde vooroorlogse BMW-model. Er zijn 36.008 gebouwd, grotendeels voor leger en overheid, tot 1942 in München. In het leger was de R12 de standaard zijspanmotor, minder bekend dan de latere R75. Zie ook de vooroorlogse BMW’s voor de rest van de reeks.
Techniek
De motor is een zijklepper van 745 cc, afgeleid van de R11. De compressie is 5,2:1 en de motor loopt op benzine van gewone kwaliteit. Er waren twee uitvoeringen: met één carburateur en magneetontsteking voor overheid en leger (18 pk), en met twee carburateurs en batterijontsteking (20 pk).
Het frame is een geperst stalen dubbel-lusframe. De telescoopvork met 88 mm veerweg is de grote nieuwigheid. De achterwielaandrijving is nieuw ontworpen met een vaste steekas, zodat de wielen onderling verwisselbaar zijn. De R12 was de eerste BMW-tweecilinder met een trommelrem op het achterwiel; de kardanrem verviel. Beide wielen hebben trommels van 200 mm. De viersnelsbak wordt met de hand geschakeld aan de tank.
De R12 vandaag: rijden, onderhoud en onderdelen
Dit is een historische machine, geen alledaags vervoermiddel. Het testverslag over een R12 met zijspan uit 1938 beschrijft een rijervaring die weinig met een moderne motor te maken heeft: ongefilterde slagen, een archaïsche remmen-bediening en regelmatig smeren en afstellen.
Over onderdelen: BMW Group Classic noemt op zijn pagina met nagemaakte onderdelen geen vooroorlogse modellen. Omdat de R12 de motor van de R11 gebruikt, kunnen aanbieders van R11-onderdelen relevant zijn. Controleer per onderdeel of het past.
Kopen: waar let je op?
Bij een R12 is originaliteit het belangrijkste. Vraag naar de herkomst van motor en frame, en wees je bewust van de uitvoering. Bij een combinatie of een legermachine speelt ook de geschiedenis van het zijspan mee. De marktwaarde zie je in het blok op deze pagina. De aandachtspunten en de checklist hieronder helpen bij een bezichtiging.
Herkenningspunten
- Zijklepboxer van 745 cc met 18 pk (één carburateur) of 20 pk (twee carburateurs)
- Geperst stalen dubbel-lusframe zonder achtervering
- Hydraulisch gedempte telescoopvork met 88 mm veerweg, in 1935 een primeur in serieproductie
- Viersnelheidsbak met handschakeling aan de tank en trommelremmen van 200 mm voor en achter
- Achterwielaandrijving met vaste steekas; de wielen zijn onderling verwisselbaar
- Gewicht van 162 kg; wielmaat 3,50-19 inch voor beide wielen
Zwakke punten van de R12
- aandacht: laagStarre achtervering en een stijf rijgedragDe R12 heeft geen achtervering. Een testverslag over een R12 met zijspan uit 1938 noemt de slagen die ongefilterd doorkomen en de bladveren van het zijspan die in kuilen snel doorslaan. Dit is typerend voor de constructie en geen defect. bron
- aandacht: middelRemmen en bedieningHet testverslag noemt de bediening van de remmen archaïsch. De trommelremmen horen bij de techniek van 1935 en halen geen moderne vertraging. Controleer de remmen op werking en het bijbehorende bedieningsmechanisme. bron
- aandacht: laagSmering en afstelling vragen disciplineHet testverslag noemt regelmatig smeren en het afstellen van de onderbreker en de klepspeling; het fabrieksadvies voor de klepspeling is ongeveer 0,1 mm, in het verslag aangeduid als sigarettenpapier. Verwaarloosde afstelling leidt bij een oude motor tot onnodige slijtage. bron
- aandacht: laagVerbruik met zijspanBij flink gebruik met zijspan was de tank van 14 liter volgens hetzelfde verslag binnen ongeveer 150 km leeg, rond 9 liter per 100 km met zijspan en ongeveer 5,5 liter solo. Plan je route daarop. bron
- aandacht: middelOriginaliteit en nummersBij de R 35 en R 4 melden gebruikers dat motor- en framenummer vooroorlogs zelden bij elkaar horen. Voor de R12 is dat niet apart onderzocht, maar het is een logische vraag bij elke aankoop. Het BMW-archief (Mobile Tradition) kan productiegegevens opzoeken. bron
Checklist bij een bezichtiging
- Vraag om foto's van motor- en framenummer en vergelijk ze met de documenten.
- Controleer of de machine de telescoopvork en de remmen van het bouwjaar heeft.
- Kijk naar het frame (geperst staal): scheuren, roest, oude reparaties.
- Controleer de onderbreker en de klepspeling op correcte afstelling.
- Beoordeel de remmen op werking, niet alleen op uiterlijk.
- Kijk bij een combinatie naar het zijspanframe en de bladveren.
- Vraag of de uitvoering (één of twee carburateurs) klopt met het bouwjaar.
- Vraag naar de herkomst: een ex-leger- of ex-overheidsmachine heeft een eigen geschiedenis.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de BMW R12 uit 1935 en de moderne BMW R12?
Het zijn totaal verschillende machines. De R12 uit 1935–1942 is een vooroorlogse zijklepboxer van 745 cc. De moderne R12 uit 2024 is een retromodel in de Heritage-lijn. Lees over die familie op [BMW Heritage](/bmw-modellen/heritage/).
Hoeveel BMW R12's zijn er gebouwd?
36.008 volgens de Duitse Wikipedia en de modellijst; BMW Group Classic noemt ongeveer 36.000. Het is het meestgebouwde vooroorlogse BMW-model, grotendeels voor leger en overheid.
Wat is het verschil tussen de BMW R12 en R17?
Ze werden samen op 14 februari 1935 gepresenteerd. De R12 is de zijklepmotor voor toerrijden met 18 of 20 pk. De R17 is de sportieve kopklepvariant met 33 pk, die maar 434 keer is gebouwd.
Wat is een BMW R12 waard?
Dat hangt af van de staat, de uitvoering en de documentatie. Een zijspancombinatie of een legermachine kan anders gewaardeerd worden dan een solomachine. Zie de actuele marktwaarde in het blok bij deze pagina of op [de marktwaarde-pagina](/marktwaarde/).
Verwante modellen
Kopen of verkopen?
Wil je een R12 verkopen of zoek je er een? De Boxerschuur volgt het aanbod in Nederland en Duitsland dagelijks.
Motor verkopen Laten zoeken