BMW R25, R26 en R27: de naoorlogse eencilinders (1948–1966)

De geschiedenis

Na de oorlog moest BMW vrijwel opnieuw beginnen. De motorfietsfabriek en de tekeningen bevonden zich in Eisenach, in de Sovjet-zone. In München mocht BMW in eerste instantie voertuigen van het Amerikaanse leger repareren, en bij motoren gold een beperking tot 250cc-eencilinders. Er werd daarom een R23 uit de late jaren dertig tot de laatste schroef gemeten om nieuwe tekeningen te maken.

Het resultaat was de R24. BMW toonde hem op 11 maart 1948 op de Salon van Genève, maar kon door herstelverplichtingen nog niet leveren. De eerste R24 werd in december 1948 gebouwd; bronnen noemen 14 of 17 december. BMW zelf schrijft in een affichetekst dat de productie van de eerste naoorlogse motor in 1949 startte, terwijl de modelpagina 1948 noemt. De R24 had als eerste BMW-eencilinder vier versnellingen, maar nog een star achterwiel. In 1949 werden er ruim 9.000 verkocht en de productie eindigde in mei 1950 na 12.020 stuks. De R24 heeft geen eigen modelpagina en komt daarom hier uitgebreider aan bod.

De R25 verscheen op 16 februari 1949 voor de BMW-directie, de serieproductie begon in mei 1950. Hij had een gelast frame dat geschikt was voor een zijspan en plunjervering aan de achterkant. Daarna volgden de R25/2 (oktober 1951) en de R25/3 (1953). Op 30 januari 1956 verscheen het persbericht over de R26 met Vollschwingen-onderstel. In 1960 kwam de R27, de laatste in de rij, die tot 1966 werd gebouwd.

De lijn begint al voor de oorlog. Volgens BMW Group Classic is de R23 uit 1938 de oervorm van alle 250cc-eencilinders van BMW met aandrijfas tot 1966. Voor de voorgeschiedenis, zie de familiepagina vooroorlogse BMW’s.

Techniek van deze generatie

Alle zes modellen hebben een 247cc-eencilinder met kopkleppen en een aandrijfas naar het achterwiel. De R24 is een uitwerking van de R23-motor met 68 mm boring en slag. Het vermogen groeit per model: 12 pk (R24, R25, R25/2), 13 pk (R25/3), 15 pk (R26) en 18 pk (R27).

De grote verschillen zitten in het onderstel. De R24 heeft een geschroefd frame en een star achterwiel. De R25 kreeg een gelast frame en plunjervering (Geradwegfederung), waarbij het achterwiel in een rechte glijbaan beweegt. De R26 en R27 kregen het Vollschwingen-onderstel: een voor- en achterschwinger met veerpoten en schokdempers, dat de boxers al in 1955 hadden. Bij de R27 hangt de motor-versnellingsbakeenheid elastisch in rubber en metaal, de zogeheten Schwebemotor. BMW Group Classic noemt vier rubberlagers; andere bronnen beschrijven vier plus een vijfde bevestigingspunt aan de cilinderkop, wat waarschijnlijk de volledige beschrijving is.

De modellen

De R24 is de zeldzaamste en eenvoudigste: stalen frame, star achter, een stuurslot als aangegoten hechtlip met hangslot. Hij is de enige van de reeks zonder achtervering.

De drie R25-versies zijn voor veel zoekers de moeilijkste om uit elkaar te houden. De R25 (1950–1951, 23.400 stuks, serienummers 220001–243400) is de eerste met plunjervering en trommelremmen van het halfnaaf-type op stalen velgen. De R25/2 (1951–1953, 38.651 stuks, serienummers 245001–283650) is volgens BMW Group Classic voornamelijk een uiterlijke update: een ander zadel en voorspatbord, meer chroom, een zwaluwstaart-demper en een controlelampje voor de vrijstand in de koplamp. De R25/3 (1953–1956, 47.700 stuks, serienummers 284001–331705) is grondig herzien: nieuwe tank, aluminium volnaafremmen en aluminium velgen, een 24 mm-carburateur en 13 pk. Volgens BMW Group Classic was de R25/3 tot in de jaren negentig het meest succesvolle motormodel uit de BMW-geschiedenis. Kijk voor de details op de pagina’s R25, R25/2 en R25/3.

De R26 (1956–1960, 30.236 stuks) is de eerste eencilinder met het Vollschwingen-onderstel en 15 pk. De R27 (1960–1966, 15.364 stuks) is de laatste: 18 pk, grotere koelribben, aluminium velgen en naven, en de Schwebemotor. Een geplande R28 werd voor de introductie gestopt, waardoor de R27 zonder opvolger bleef.

Zo herken je het model op serienummer

Serienummers helpen bij het onderscheiden van de modellen. Volgens het eencilinderforum lopen de nummers van de R24 van 200009 tot 212007, van de R25 van 220001 tot 243400 en van de R25/2 van 245001 tot 283650. De R25/3 loopt van 284001 tot 331705, de R26 van 340001 tot 370242 en de R27 van 372001 tot 387364. Gebruik het als houvast, niet als bewijs: bij de R27 hoeven motor- en framenummer volgens gebruikers niet overeen te komen.

Kopen en bezitten: tips

Elke R25-versie, R26 en R27 vraagt om hetzelfde beginpunt: documentatie en originaliteit. Vraag naar de herkomst van motor en frame, vergelijk het framenummer met de papieren en vraag naar restauratiefoto’s. Wees voorzichtig met verkopers die een staat als “conditie 1” noemen zonder documentatie.

De R25/3 is zowel de meest gebouwde als de meest verbouwde: veel exemplaren dragen onderdelen van de R26. Dat vraagt aandacht voor ontsteking en sproeiers. Controleer de onderbuizen van het frame op scheuren.

Bij de R26 en R27 telt de motorconditie zwaarder. Bij de R27 is de oliecentrifuge-schijf een bekend risicopunt, en een springende tweede versnelling komt in koopadviezen voor. BMW Group Classic levert nagemaakte onderdelen voor R25 tot en met R27, wat het onderhoud eenvoudiger maakt dan bij de R24.

De R24 is zeldzamer dan de R25 tot en met R27. Sommige delen zijn uniek, zoals de stuurbeugels, en volgens een forumbericht hoort een motor zonder inspectiegat bij de R24. Wie een R24 zoekt, vindt onderdelen via specialisten in plaats van via BMW Group Classic.

Voor de actuele prijsontwikkeling zie je het live marktblok op elke modelpagina en de marktwaarde-pagina.