Alle modellen in deze serie
| Model | Bouwjaren | cc | pk | NL-mediaan |
|---|---|---|---|---|
| R80G/S | 1980–1987 | 797 | 50 | – |
| R80ST | 1982–1984 | 797 | 50 | – |
| R100GS | 1987–1994 | 980 | 60 | – |
| R65GS | 1987–1992 | 649 | 27 | – |
| R80GS | 1987–1994 | 797 | 50 | – |
| R100GS Paris-Dakar | 1989–1996 | 980 | 60 | – |
NL-mediaan: mediaan vraagprijs van complete motoren op Marktplaats, alleen getoond vanaf 3 advertenties.
De geschiedenis
Eind jaren zeventig verkocht BMW’s motorafdeling minder. BMW Classic schrijft dat het conservatieve modelbeleid, tegenover de aanpak van de Japanse concurrenten, tot dalende verkopen leidde. In die situatie verscheen in 1980 de R80G/S. De naam staat voor Gelände en Straße: terrein en weg. Het was volgens de Duitstalige Wikipedia de eerste enduro met een meercilindermotor, en bovendien de eerste serie-BMW met een eenarmige achterbrug, de monolever.
Over wie de G/S precies bedacht, lopen de bronnen uiteen. Namen als Laszlo Peres (onderstel), Karl-Heinz Abe (ontwerp) en Rüdiger Gutsche (ontwikkelaar of teamleider) komen allemaal voor, met verschillende nadruk. Volgens de Duitstalige Wikipedia is het onderstel gebaseerd op een Six Days-terreinmachine van BMW. De pers kreeg de G/S in het najaar van 1980 te zien.
Daarna kwam het rallywerk. Hubert Auriol won de Parijs-Dakar in 1981 en 1983 op een R80 G/S-machine, Gaston Rahier in 1984 en 1985. In 1982 en 1986 won een ander merk. Die zeges maakten de G/S bekend bij een veel groter publiek dan de enduro-wereld. Let wel: de winnende rallymotoren waren sterk aangepast. Voor 1985 noemt BMW Classic een tweecilinder van 1.043 cc en 75 pk; voor de eerdere machines spreken bronnen elkaar tegen, dus we noemen geen cijfers.
In 1982 volgde de R80ST, een wegversie. In 1987 kwam de tweede generatie: R80GS en R100GS met de Paralever. In 1988 verscheen op de IFMA een ombouwset in Paris-Dakar-stijl, en in 1989 volgde de R100GS Paris-Dakar als fabrieksmodel. Rond 1990 kreeg de GS een grote update. De standaard R80GS en R100GS stopten in 1994, het jaar waarin de R1100GS de GS-lijn overnam. De PD bleef tot 1996 en dat jaar sloot de R80GS Basic als laatste tweekleppige boxer de rij.
Techniek van deze generatie
Alle modellen hebben een luchtgekoelde boxermotor met twee tegenover elkaar liggende cilinders, twee kleppen per cilinder en cardanaandrijving naar het achterwiel. Dat is de basis die ook onder de /7-airheads ligt. De 797,5 cc-motor van de R80 levert 50 pk, de 980 cc van de R100 60 pk. Het karakter zit dus in koppel en eenvoud, niet in topsnelheid: volgens BMW Classic haalt de R80 168 km/h en de R100 181 km/h.
Het achterwerk is het belangrijkste verschil tussen de generaties. De G/S en ST gebruiken de monolever: één lange arm met de eindaandrijving in de arm zelf. Een nadeel is de lastwisselreactie: bij gas geven of loslaten reageert het achterwerk zichtbaar. Vanaf 1987 gebruiken de R80GS en R100GS de Paralever, een door BMW gepatenteerde constructie met een extra momentsteun naast de aandrijfas. Die houdt het achterwerk rustiger. Bronnen noemen voor de introductie verschillende jaren: BMW presenteerde de Paralever in 1987 (de R100GS officieel op 24 augustus 1987), andere bronnen noemen modeljaar 1988 of 1986/87.
De GS-modellen hebben een nieuwe telescopische Marzocchi-voorvork, een vergroot achterframe en spaakwielen waarop tubeless banden kunnen. De tank is 26 liter, vanaf 1990 24 liter. BMW Classic noemt de tweede generatie in de documentatie E88 (1987–1990) en de herziene versie E91 (1990–1994). Die E91-update bracht een frame-vaste halve kuip met rechthoekige koplamp, aangepaste instrumenten, een groter oliecarter en een half-zwevende voorrem.
De modellen
De R80G/S is de originele: 21-inch voorwiel, 18-inch achterwiel, veerwegen van 200 en 170 mm en een gewicht van 186 tot 192 kilo. De R80ST is de wegversie met 19-inch voorwiel, kortere veerwegen en standaard straatbanden. BMW noemt hem zelf te progressief voor de conservatieve klant; de verkoopverwachting werd niet gehaald.
De R80GS heeft het Paralever-achterwerk en de 797 cc-motor. De R100GS heeft het grotere blok en is in de tweede generatie veruit de meestgebouwde. In 1988 was hij volgens de Duitstalige Wikipedia de best verkochte motorfiets in Duitsland. De R100GS Paris-Dakar heeft een tank van 35 liter en een grote kuip. Volgens BMW Classic werd de R100GS, inclusief de PD, minstens drie keer zo vaak verkocht als de R80GS; de productiecijfers (34.007 tegenover 11.375) passen daarbij.
Daarnaast bestond de R65GS (1987–1992), een 27 pk-instapper die ontstond door het Duitse stapsgewijze rijbewijs per 1 april 1986. BMW Classic noemt hem een van de zeldzaamste BMW-modellen van de moderne tijd. De R80GS Basic van 1996 is een eerbetoon aan de G/S qua uiterlijk, met techniek van de laatste R80GS. Op de Paralever-onderstellen zijn ook de wegmodellen R100R en R80R gebaseerd; zie de familiepagina /7, RS en RT voor de rest van de airheads.
Kopen en bezitten: tips
De eerste vraag is altijd: is dit echt wat de advertentie zegt? Veel motoren hebben in al die decennia onderdelen gewisseld. Omdat motoren en onderstellen van de airheads onderling passen, komen omgebouwde en gemodificeerde exemplaren voor, ook met GS-uiterlijk. Controleer het framenummer bij de stuurkop en de typeplaat en vergelijk die met het kentekenbewijs. Vraag naar documentatie en wees voorzichtig bij een verhaal zonder papieren.
Het tweede aandachtspunt is de aandrijving. Eindaandrijving, cardan en kruiskoppelingen zijn de duurste reparaties, dus test wielspeling, luister naar geluiden bij het wisselen van gas en vraag naar de laatste olieverversing. Controleer ook de spieën van de ingaande as en de krukaspakking. Een compleet onderhoudsdossier en een koude start zonder drama zeggen meer dan een glimmend uiterlijk.
Het derde punt is het bouwjaar. Voor de R80G/S en ST geldt dat de geharde klepzittingen pas vanaf eind 1984 of 1985 zijn ingevoerd; vraag of de koppen zijn nagekeken. Zet de koop tegen de actuele waarde: die staat per model in het marktblok op de modelpagina en op /marktwaarde/. Laat bij twijfel een airhead-specialist meekijken.
Zwakke punten
- aandacht: hoogCardan en kruiskoppelingen bij de Paralever-modellenBij de GS-modellen met Paralever gelden cardan, kruiskoppelingen en eindaandrijving als de grootste kostenpost. Motorrad Online noemt versnellingsbak en cardan van veel GS-en vanaf circa 50.000 km een probleemgebied. Snowbum schrijft dat problemen met de aandrijfas bij de R100GS nooit helemaal zijn opgelost. Let op speling, tikken en trillingen bij gas geven en loslaten. bron
- aandacht: middelKlepzittingen bij de vroege modellenBij tweekleppers uit de periode 1981–1984 kunnen kleppen in de zitting zakken bij loodvrije benzine, vooral bij de R100. Volgens de Duitstalige Wikipedia hebben modellen vanaf december 1984 geharde uitlaatzittingen; Snowbum noemt 1985. Het eerste symptoom is een klepspeling die snel dichtloopt, vooral aan de uitlaatzijde. De ST en de G/S tot eind 1984 vallen in de risicoperiode. bron
- aandacht: middelSpieën van de ingaande versnellingsbakasDe spieënverbinding tussen koppelingsschijf en ingaande as moet periodiek worden gesmeerd. Bij droge spieën ontstaat roest en uiteindelijk slijtage die de as beschadigt. Vraag bij een bezichtiging of dit onderhoud aantoonbaar is uitgevoerd. bron
- aandacht: middelLekkende achterste krukaspakkingKoppelingsstof slijt de simmerring van de krukas langzaam weg. Olie aan de flens tussen motor en versnellingsbak is het signaal. Het kan een slippende koppeling veroorzaken. Motorrad Online noemt dit bij de R100GS en bij vroege R80-modellen. bron
- aandacht: middelTimingketting en kettingspannerEen klapperend geluid bij stationair toerental kondigt volgens Motorrad Online het falen van de spanner van de simplexketting aan. Snowbum raadt aan op metaalschilfers in het oliefilter te letten. bron
- aandacht: laagElektrisch systeem: diodebord en startmotorHet diodebord faalt meestal door losse soldeerverbindingen van de grote vermogensdiodes. Een duidelijk zakkende spanning bij het inschakelen van de koplamp is het teken. Vroege Valeo-startmotoren hadden volgens Snowbum loslatende gelijmde magneten. bron
- aandacht: middelOmbouwen en onecht verkochte GS-modellenMotoren en onderstellen van de airheads zijn onderling compatibel. De Duitstalige Wikipedia waarschuwt voor omgebouwde exemplaren, bijvoorbeeld gesmoorde of juist opgevoerde motoren en oudere modellen op een Paralever-onderstel. Check altijd framenummer en typeplaat tegen de papieren. bron
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de R80G/S, R80GS, R100GS en R100GS Paris-Dakar?
De R80G/S (1980–1987) heeft een monolever zonder Paralever en een 797 cc-motor. De R80GS en R100GS (vanaf 1987) hebben de Paralever, een nieuwe voorvork en een nieuw frame-achterstuk; de R100GS heeft 980 cc en 60 pk. De R100GS Paris-Dakar (vanaf 1989) is de uitvoering met grote tank van 35 liter en frame-vaste kuip.
Wat betekent G/S?
BMW Classic omschrijft de letters bij de R80G/S als Gelände en Straße: terrein en weg. De machine moest allebei kunnen. Bij de latere GS spreekt BMW Classic van Geländesport, terreinsport.
Welke GS-airhead is het beste om te kopen?
Dat hangt af van gebruik en budget. De R100GS en PD hebben meer vermogen en zijn het meest gebouwd, de R80GS en G/S zijn lichter en zeldzamer. Een goed onderhouden exemplaar met bewijs van onderhoud en een kloppend frame- en typeplaatnummer weegt zwaarder dan het type. Zie voor de actuele waarde het marktblok op elke modelpagina en /marktwaarde/.
Hoe herken je een echte R100GS Paris-Dakar?
Kijk naar de combinatie van kenmerken: de grote tank van 35 liter met opbergvak, de frame-vaste kuip met rechthoekige koplamp, het Paralever-achterwerk en de papieren. Laat het framenummer en de typeplaat vergelijken met het kentekenbewijs. Eén los onderdeel bewijst niets, omdat veel exemplaren zijn omgebouwd.
Wanneer stopte BMW met de tweekleppige GS?
De gewone R80GS en R100GS stopten in 1994, toen de R1100GS verscheen. De R100GS Paris-Dakar bleef tot 1996 in productie en de R80GS Basic (1996) was de laatste tweekleppige boxer.
Kopen of verkopen?
Wil je een motor uit deze serie verkopen of zoek je er een? De Boxerschuur volgt het aanbod in Nederland en Duitsland dagelijks.
Motor verkopen Laten zoeken