BMW K-serie klassiek: de liggende lengte-motoren (1983–2009)

De geschiedenis

In 1983 presenteerde BMW de K 100, een watergekoelde viercilinder met brandstofinjectie en cardanaandrijving, liggend ingebouwd. Motorrad schrijft dat traditionalisten het ding ‘fliegende Ziegelsteine’ noemden, maar dat BMW er nieuwe klanten mee won. De naakte K 100 en de K 100 RS met sportkuip verschenen in 1983. In 1984 volgde de K 100 RT als toermotor. De K 100 LT volgde in 1986.

In 1985 verscheen de driecilinder K75, met 75 pk. Motorrad noemt hem internationaal succesvol, maar in Duitsland minder populair omdat kopers de volle 90 pk wilden. In 1988 werd de K1 gepresenteerd (verkoopstart mei 1989), met vierklepskop, Paralever-achterbrug en ABS-mogelijkheid.

De volgende generatie kreeg 1092 cc: de K 1100 RS (1992–1996) en de K1100LT. In 1997 volgde de K1200RS met 1171 cc en 130 pk, in 1998 de K1200LT. Met de K 1200 RS eindigde volgens de Engelstalige Wikipedia de laatste ontwikkeling van de liggende viercilinder. De RS en de K 1200 GT (2003–2005) liepen in 2005 af, de LT in 2009. Vanaf 2004 bouwde BMW de dwarsgeplaatste motoren van de moderne K-serie.

Techniek van deze generatie

Alle klassieke K-modellen hebben een watergekoelde lijnmotor waarvan de krukas in rijrichting ligt, gekoppeld aan een cardanas. De K100 heeft 987 cc en 90 pk (66 kW bij 8.000 tpm) met twee kleppen per cilinder en Bosch LE-Jetronic. De K75 heeft 740 cc en een krukas met 120 graden tussen de krukpennen, plus een balansas; volgens de Engelstalige Wikipedia loopt hij daardoor gladder dan de K100.

De K1 en de latere K 100 RS 4V kregen vier kleppen per cilinder (100 pk); de K1 was de eerste BMW met die kop. De K 1100 (1092 cc, 100 pk) en K 1200 (1171 cc, 130 pk of een gedrosselde 98 pk-versie) zijn doorontwikkelingen van dezelfde opzet. De K1200RS heeft een zesversnellingsbak; de K75, K100 en K1 hebben er vijf. De achterbrug is bij de eerste K100’s een Monolever en vanaf de K1 en K1100 een Paralever; de K1200RS heeft een Telelever-voorvork volgens de Duitstalige Wikipedia.

De modellen

K75: 1985–1996, drie cilinders. Varianten zijn de K75 C (kuipje op het stuur), K75 S (halve kuip), de basis K75 zonder kuip en de K75 RT (1991–1996 volgens de Duitstalige Wikipedia; BMW Group Classic noemt 1989–1996). Daarnaast bestond de K 75 T voor de Amerikaanse markt.

K100 RS (1983–1992, waarvan de 4V vanaf 1989) en K100 RT (1984–1989). Zonder eigen pagina: de naakte K 100 (1983–1990), de K 100 LT (1986–1991, de comfortversie die de RT in 1989 verving) en de K 100 RS 4V (1989–1992, 100 pk).

K1 (1988–1993), K1100LT, K1200RS en K1200LT hebben eigen pagina’s. Zonder eigen pagina: de K 1100 RS (1992–1996, 12.179 stuks volgens de Duitstalige Wikipedia) en de K 1200 GT van de eerste generatie (2003–2005; de Duitstalige Wikipedia noemt 2002 als start).

Kopen en bezitten: tips

Kies eerst het type: de K75 is de lichtste en gladste instap, de K100 de oorspronkelijke formule, de K1100 en K1200 hebben meer vermogen en een bak met meer versnellingen of een Paralever. Bij de K 1200 RS verschillen de bronnen over de gedrosselde 98 pk-versie: Motorrad noemt 1996–1999, de Duitstalige Wikipedia ‘tot 2001’.

Controleer bij elke K de olie: peil, lekkage bij cardan, versnellingsbak en voorvork, en vraag naar het oliegebruik. Test koud schakelen, ABS-lampje en alle instrumenten. Bij de K1 en de eerste K 1200 RS hoort bij de papieren het bewijs van uitgevoerde terugroepacties. Vraag altijd het onderhoudsboekje.